Aydınlardan anayasa tartışmasına önemli katkı

TÜRKİYE’nin zaman ve enerjisini yoğun bir anayasa değişikliği ve referandum tartışmasıyla geçireceği bir döneme girmiş bulunuyoruz.

* Bu hafta başında kamuoyuna açıklanan ve ülkenin önemli aydınlarının imzalarını taşıyan bir bildiri, şimdiden ortalığı kaplamış olan toz bulutunun içinde mevcut tartışmaya soğukkanlılıkla ve sağduyu çizgisinde yaklaşan yol gösterici bir belge olma niteliği taşıyor.

Bildirinin altında 227 imza yer alıyor. Önemli bir bölümü demokrat-sol çizgiyi temsil eden isimler. Aralarında Disk Genel Başkanı Süleyman Çelebi, TMMOB Genel Başkanı Mehmet Soğancı, KESK Genel Başkanı Sami Evren gibi sendika ve meslek örgütleri liderleri ile 200’e yakın kadın örgütünü bir araya getiren Anayasa Kadın Platformu’nun sözcülerinden Hülya Gülbahar ve Ka-Mer Başkanı Nebahat Akkoç gibi sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri de yer alıyor.

EN GENİŞ MUTABAKATLA ÇIKMALI

Bildirideki imzaların büyük bir bölümü geniş bir yelpazeye yayılan öğretim üyeleri ile yazar, gazeteci, edebiyatçı ve sanatçılara ait. Bunlar arasında Prof. Tosun Terzioğlu, Prof. Ayşe Erzan, Prof. Şevket Pamuk, Prof. Çağlar Keyder, Oya Baydar, Osman Kavala, Necmiye Alpay ve Pınar Selek ilk bakışta göze çarpan isimlerden bazıları.

* Bildiri, anayasa tartışmasına bütüncül bir yaklaşımla eğiliyor ve 12 Eylül darbesinin ürünü olan Anayasa’nın bütünüyle değiştirilip, eşitlikçi, özgürlükçü, demokratik bir anayasa yapılmasını, Türkiye’nin demokratikleşmesinin “temel ihtiyacı” olarak gösteriyor.

Yeni anayasanın yöntem olarak da “tüm siyasi partilerin ve sivil toplum kuruluşlarının aktif olarak katılacağı, en geniş mutabakatı hedefleyen demokratik bir süreçle oluşturulması” isteniyor bu bildiride.

* Metinde, “Anayasa değişikliklerinin yukarıdaki hedeflere ulaşmaya hizmet edecek ve toplumda siyasi kutuplaşma ve gerginliği artırmayacak süreçlerle gerçekleşmesi gerektiğine inanıyoruz” deniliyor.

ÖNCE TBMM’DE DAHA DEMOKRATİK TEMSİL

Bildiri, önceliği daha demokratik bir seçimle TBMM’de daha demokratik bir temsil imkanının yaratılmasına veriyor ve bu çerçevede Meclis’ten şu alanlarda öncelikli düzenlemeler yapılmasını istiyor:

* Seçim barajının kaldırılması, hazine yardımının adil bir şekilde dağıtılması, seçim harcamalarını denetim altına alarak şeffaflaştıracak düzenlemeler yapılması, dokunulmazlıkların kaldırılması, siyasi etik yasası çıkartılması, ordu güvenlik ve yargı mensupları dışında kamu görevlileri ile ilgili siyaset yasağının kaldırılması...

İlginç olan bir nokta, parti kapatmanın zorlaştırılması için kısmi anayasa değişikliğine de yeşil ışık yakılıyor olması. Ayrıca seçim yasasındaki antidemokratik sınırlamaların da kaldırılması talep ediliyor. Bununla, Türkçe dışında propaganda yasağının kastedildiği tahmin edilebilir.

* Öncelikli anayasa değişikliği talep edilen bir diğer alan da kadınların eşit siyasi temsili için pozitif ayrımcılığı içeren bir düzenleme yapılması.

Bildiri, bu haliyle yöntem ve kısa dönemli öncelikler ve kapsam bakımından hükümetin yaklaşımından önemli ölçüde ayrılıyor. Hükümet tutumu ile örtüşen alanlar, parti kapamanın zorlaştırılması ve kadınlar için pozitif ayrımcılık başlıklarında ortaya çıkıyor.

Aydınlar tarafından açıklanan bu bildiri, hükümet ile açıklanan pakete kategorik bir şekilde karşı duran muhalefetin oluşturduğu çatışma ekseninin de dışına çıkan, bağımsız, farklı bakışların da olabileceğini göstermesi itibarıyla mevcut tartışmaya değerli bir katkı sağlıyor.

* Bu metin, ayrıca, iktidara mesafeli çizgide duran bir aydın çizgisinin sesinin yükselmeye başladığını göstermesi bakımından da ayrıca önem taşıyor.

İŞTE BİLDİRİNİN TAM METNİ VE İMZACILARIN LİSTESİ

Bugün Türkiye’de demokratikleşmenin temel ihtiyacı, 12 Eylül askeri darbesinin ürünü olan 1982 Anayasası’nın bütünüyle değiştirilerek eşitlikçi, özgürlükçü, demokratik bir anayasa yapılmasıdır. Yeni anayasa, tüm siyasi partilerin ve sivil toplum kuruluşlarının aktif olarak katılacağı, en geniş mutabakatı hedefleyen demokratik bir süreçle oluşturulmalıdır.

Anayasa değişikliklerinin yukarıdaki hedeflere ulaşmaya hizmet edecek ve toplumda siyasi kutuplaşma ve gerginliği arttırmayacak süreçlerle gerçekleşmesi gerektiğine inanıyoruz.

Yaklaşan genel seçimlerin daha demokratik koşullarda yapılabilmesi ve daha demokratik bir temsil imkanı yaratılabilmesi için 23. Dönem TBMM’nin yapması gereken öncelikli düzenlemeler vardır:

- Anayasa ve Seçim Yasası’nda yapılacak değişiklik ile ülke seçim barajı kaldırılmalı, partilerin hazine yardımlarından adil biçimde yararlanmaları sağlanmalı, partilerin ve adayların seçim harcamalarının sınırları belirlenerek seçim gelir ve giderlerinin şeffaflığını denetleyecek bağımsız bir kurum oluşturulmalıdır.

- Anayasa, Siyasi Partiler ve Seçim Yasası’nda değişiklik yapılarak antidemokratik sınırlamalar kaldırılmalı ve partilerin kapatılması Avrupa Konseyi Venedik Komisyonu Kriterleri çerçevesinde ve istisnai bir durum olarak düzenlenmelidir.

- Milletvekili dokunulmazlıkları kürsü dokunulmazlığı ile sınırlandırılarak TBMM Siyasi Etik Yasası çıkartılmalıdır.

- Ordu, güvenlik ve yargı mensupları dışında kamu görevlileri ile ilgili siyaset yasağı kaldırılmalıdır.

-Kadınların eşit siyasi temsiline imkan vermek amacıyla pozitif ayrımcılığı da içeren cinsiyet eşitlikçi yasal ve anayasal düzenlemeler yapılmalıdır.

Adalet Dinamit
Adem Avcıkıran ( Diyarbakır Tabip Od. Bşk.)
Adnan Özyalçıner
Adnan Serdaroğlu (Birleşik Metal- İş Gen. Bşk.)
Ahmet Ersoy
Akın Atalay
Prof. Ali Baykal
Ali Erol ( Kaos GL)
Doç. Ali Kerem Saysel
Prof. Ali Nesin
Alin Taşçıyan
Prof. Alpar Sevgen
Anayasa Kadın Platformu
Aslı Göksel
Atilay Ayçin ( Hava-İş Gen. Bşk.)
Aybek Korugan
Prof. Aydan Gülerce
Aydın Cıngı
Doç. Ayfer Bartu Candan
Prof. Ayhan Alkış
Ayşe Berktay
Prof. Ayşe Buğra
Prof. Ayşe Erzan
Ayşe Gül Altınay
Ayşe Günaysu
Prof. Ayşe Mumcu
Prof. Ayşe Öncü
Ayşegül Devecioğlu
Prof. Ayşegül Yaraman
Ayşen Candaş
Aziz Çelik
Bahri Belen
Prof. Baskın Oran
Doç. Begüm Özkaynak


Belma Akçura
Beral Madra
Berrin Gürçay Dilekçi ( KAZETE-Der Bşk.)
Prof. Betül Tanbay
Prof. Binnaz Toprak
Bircan Yorulmaz
Prof. Burhan Şenatalar
Prof. Bülent Sankur
Prof. Büşra Ersanlı
Cafer Solgun
Can Candan
Celal Başlangıç
Celalettin Can (78'liler Vakfı Bşk.)
Prof. Cemal Bali Akal
Cengiz Aktar
Prof. Cengiz Güleç
Prof. Cevza Sevgen
Prof Coşkun Özdemir
Prof. Çağlar Keyder
Çiğdem Aydın (KA.DER)
Çiğdem Mater Utku
Deniz Albayrak- Kaymak
Deniz Türkali
Devrim Sevimay
Dilek Kurban
Ece Temelkuran
Elif Ünlü
Emirali Şimşek ( KESK Gen. Sek.)
Ercan Kanar
Erdoğan Aydın
Erol Kızılelma (SODEV Bşk.)
Erol Köroğlu
Prof. Esen Dural
Esra Mungan
Fahri Aral
Prof. Faruk Birtek
Prof. Fatma Gök
Prof. Fatmagül Berktay
Fehim Caculi
Prof. Ferhunde Özbay
Fethiye Çetin
Prof. Fikret Adaman
Filiz Kerestecioğlu
Gaye Boralıoğlu
Prof. Gencay Gürsoy
Prof. Güler Fişek
Prof. Gülser Öztunalı Kayır
Prof. Günay Anlaş
Prof. Güney Gönenç
Günizi Kartal
Prof. Gürol Irzık
Prof. Hacer Ansal
Hakan Tahmaz
Prof. Haldun Gülalp
Halime Güner ( Uçan Süpürge)
Hikmet Çetinkaya
Hasan Saltık
Prof. Hayri Kozanoğlu
Hülya Gülbahar
Doç. Hülya Uğur Tanrıöver
İbrahim Betil
İlknur Üstün (Avrupa Kadın Lobisi-Tr.)
İsmail Beşikçi
Doç. İpek İlkkaracan
Doç. İzak Atiyas
Jülide Kural
Kadri Gürsel
Kazım Genç ( Alevi Bektaşi Dern.Fed. Gen. Sek.)
Kızbes Aydın ( ÇEKEV)
Doç. Koray Çalışkan
Prof. Kuban Altınel
Kürşad Kahramanoğlu
Prof. Lale Akarun
Lamia Gülçur
Latife Tekin
Mahir Günşıray
Mebuse Tekay
Prof. Mehmet Melli
Mehmet Soğancı ( TMMOB Gen. Bşk)
Mehmet Ufuk Peker
Mehmet Ural
Prof. Melek Göregenli
Melek Özman (FİLMOR)
Melek Ulagay
Prof. Meryem Koray
Doç. Mesut Yeğen
Prof. Mete Tunçay
Metin Bakkalcı (TİHV Gen. Sek.)
Mihri İnal Çakır
Prof. Mine Eder
Muhsin Kızılkaya
Murat Çelikkan
Murat Koyuncu
Murat Paker
Mustafa Öztaşkın (Petrol-Iş Gen. Bşk.)
Mustafa Türkel ( Tek Gıda İş Send. Gen. Bşk)
Müzeyyen Şansal( Ş.Urfa Kadn Aile Eğtm.Kült Der.Bşk)
Nazik Işık
Nebahat Akkoç (KA-MER)
Necmiye Alpay
Nejla Osseiran
Nesteren Davutoğlu
Prof. Neşe Bilgin
Neşe Erdilek
Prof. Necip Çakır
Necdet İpekyüz
Prof. Nevra Necipoğlu
Prof. Nihal Saban
Nimet Tanrıkulu
Nuray Mert
Nurdan Arca
Prof. Nurhan Yentürk
Prof. Nüket Esen
Prof. Nükhet Kardam
Prof. Nükhet Sirman
Oktay Demircan
Olcay Akyıldız
Dr. Oryal Gökdemir
Orhan Alkaya
Orhan Miroğlu
Orhan Silier
Osman Kavala
Oya Baydar
Doç. Oya Pancaroğlu
Prof. Öget Öktem Tanör
Özlem Beyarslan
Pınar İlkkaracan
Pınar Selek
Remzi Altunpolat ( Eğitim Sen Ank. 5 No'lu Şb.)
Prof. Rezzan Tuncay
Rıdvan Budak (Tekstil İşçileri Send. Gen. Başk.)
Prof. Rıfat Okçabol
Roni Margulies
Sami Evren (KESK Gen. Bşk.)
Prof. Selçuk Candansayar
Selen Doğan ( Uçan Süpürge)
Selen Lermioğlu Yılmaz (WINPEACE)
Prof. Selim Badur
Semih Poroy
Doç. Semra Somersan
Sennur Sezer
Serhat Güvenç
Serap Güre (KADAV)
Doç. Serpil Çakır
Prof. Serpil Sancar
Sevgi Binbir (İzmir Kadın Dayanışma Der.)
Sevgi Uçan Çubukçu
Prof. Sevgin Akış Roney
Prof. Seyfettin Gürsel
Seyfi Öngider
Sibel Asna
Prof. Sibel Irzık
Prof. Sibel İnceoğlu
Sibel Yalın
Suzan Samancı
Süleyman Çelebi ( DİSK Gen. Bşk.)
Prof. Şahika Yüksel
Prof. Şebnem Korur Fincancı ( TİHVGen. Bşk.)
Şemsa Özar
Prof. Şevket Pamuk
Prof. Şirin Tekeli
Şükran Soner
Prof. Tahsin Yeşildere ( Öğretim Üyeleri Dern. Bşk.)
Tarhan Erdem
Tarık Ziya Ekinci
Tatyos Bebek
Tayfun Görgün ( DİSK Gen. Sek.)
Tayfun Mater
Prof. Tosun Terzioğlu
Tuğrul Eryılmaz
Doç. Tunga Güngör
Prof. Turgut Tarhanlı
Umut Aydın
Umut Güner ( Kaos GL)
Vasıf Kortun
Veysi Sarısözen
Prof. Yakın Ertürk
Yaprak Zihnioğlu
Prof. Yasemin İnceoğlu
Yasemin Temizarabacı (MEDİZ)
Prof. Yaman Barlas
Yasemin Ahi
Yusuf Kurçenli
Prof. Yusuf Zeren
Yücel Gül ( Tarım Orkam-Sen. Gen. Bşk.)
Zelal Yalçın
Prof. Zeliha Yazıcı
Prof. Zeynep Ergun
Zeynep Gambetti
Zeynep Tanbay
Zeynep Uysal
Zozan Özgökçe (Van Kadın Der.)
Zübeyde Kılıç ( Eğitim Sen Gen. Bşk.)

Sedat Ergin, Hürriyet, 25 Mart 2010