'Türkiye Gibi Laik Olalım'

İngiltere’de peçe krizi yeni bir tartışma başlattı Ülkenin önde gelen akademisyenleri Blair’e “Türkiye tipi laik sisteme geçelim” çağrısı yaptı

İngiltere’de peçesini çıkarmayı reddeden Aishah (Ayşe) Azmi adlı ilkokul öğretmeninin görevden uzaklaştırılması ve Meclis Başkanı Jack Straw’un “Müslüman kadınlar peçelerini çıkarsın” çağrısı yapması ülkede ilk kez siyaset ve din arasındaki ilişkinin sorgulanmasına yol açtı. İngiliz The Times gazetesi “Din ile devlet işlerinin ayrılmasının zamanı geldi mi?” başlığıyla çarpıcı bir laiklik dosyası yayınladı. Oxford, Cambridge ve London School of Economics gibi İngiltere’nin en saygın üniversitelerinde görev yapan akademisyenler, The Times aracılığıyla Tony Blair hükümetine “Türkiye gibi laik olalım” çağrısı yaptı. İngiliz uzmanlar “İngiltere’nin neden laik olması gerektiği” konusunda şu mesajları verdi:

* İngiltere’de yüzyıllardır din ve devlet işleri birarada yürütülüyor. İngiltere Kraliçesi, İngiliz Anglikan Kilisesi’nin lideri. Lordlar Kamarası’nda 26 rahip oturuyor ve her konuda oy kullanma yetkileri var. Devlet, Anglikan Kilisesi’ne bağlı 7 bin okulu finanse ediyor.

* İngiltere artık sadece Hıristiyanlar’ın yaşadığı bir ülke değil... İngilizler’in yüzde 72’si Hıristiyan ve sadece yüzde 8’i düzenli olarak kiliseye gidiyor. İngiltere’de düzenli olarak camiye gidenlerin sayısı 500 bini buluyor.

* İslam başta olmak üzere diğer dinlerin güçlenmesi beraberinde sorunlar getiriyor. Küresel terörizmin yarattığı gerilimle birlikte, dini grupların haç ve türban gibi sembolleri birbirlerini rahatsız ediyor. YouGov anketine göre İngilizler’in yüzde 53’ü İslam’ı bir tehdit olarak görüyor.

* Tüm bu veriler İngiltere’nin çözümü olmayan bir din-siyaset tartışmasına girdiğini gösteriyor.

* Tartışmayı ve toplumsal bölünmeyi önlemenin en rasyonel yolu laik bir yapı kurmak. Türkiye, Fransa ve ABD’yi örnek almamız gerekiyor. Laikliğin getirdiği esaslar çerçevesinde her dine eşit şekilde yaklaşmak gerekiyor. Dini semboller üzerinde başlayan bu tartışmayı en kısa sürede sona erdirmek için hükümet harekete geçmelidir. İlk olarak dini okullara mali yardımları kesmelidir.

“Dini kutuplaşma var”
İngiltere’de Avam Kamarası’nın Irkların Eşitliği Komisyonu, ülkede yaşayan çeşitli etnik gruplar arasında gerginliğin her an yükseldiği ve “sokakların yangın yerine dönebileceği” uyarısında bulundu. Komisyon Başkanı Trevor Phillips, “Toplum olarak ırk ve din temelinde her geçen gün biraz daha kutuplaşıyoruz. Peçe tartışması gerilimi tırmandırdı” dedi.

İslam CD’leri dağıtılıyor
İngiltere İçişleri Bakanı John Reid, “ülkesinde El Kaide terör örgütüyle yapılan fikir savaşının kaybedilmekte olduğu” uyarısında bulundu. Reid hükümetin finanse ettiği, “çağdaş İslam’ı destekleyen” internet sitesi içeriğinin zenginleştirilmesi ve dağıtılan 100 bin CD’nin çoğaltılması gibi girişimlerin değerlendirildiğini açıkladı.

Namazda tutuklama yok
İngiltere’de Manchester polisi namaz saatlerinde Müslümanlar’ı tutuklamama kararı aldı. Nüfusunun yüzde 9’u Müslüman olan kentte bu amaçla polise elektronik postayla imsakiye dağıtıldı. Dini hassasiyetlerin bu kararda önemli olduğu açıklandı. Öte yandan üniversitelere özel anti-terörle mücadele birimlerinin kurulması kararlaştırıldı.

Peçe krizi İsveç’e sıçradı
İngiltere’nin ardından Almanya ve İtalya gibi “Müslüman kadınların peçelerini çıkarması için çağrı” yapılan ülkelere İsveç de eklendi. İsveç’in ilk kadın ve Müslüman bakanı olan Nyamko Sabuni “Müslüman kadınlara sesleniyorum. Eşit haklara sahip bir İsveç vatandaşı olmak istiyorsanız peçelerinizi çıkarın. Peçe kadın haklarına aykırıdır” dedi.

Vatan, 23.10.2006

Ne yazık ki orijinal makalede TÜRKİYE kelimesini bulamadım:

Time for a secular state?
Cast your mind back nearly two decades. The traditional grey British Sunday, when most people could not shop or go to a football match, was still intact. Abandoning it, said the Church of England, would speed the march to secularism in Britain, depriving the established church of what remained of its tiny attendances. It was quite common to characterise Britain as a Godless society, organised religion hanging on by its fingertips in a country that worshipped Mammon.
Few describe Britain as Godless now; we are a country of many gods. Religion dominates the news agenda, from Aishah Azmi’s determination to wear her Muslim veil while helping to teach young children (in a Church of England school) to the suspension by British Airways of one of its employees for wearing a Christian cross. Government ministers debate whether they can make (state-funded) religious schools take a proportion of their intake from other religions.One of Gordon Brown’s policy initiatives, if he becomes prime minister, will be to deprive himself of the right to appoint bishops. Religion has become hot news and high politics. Many of the debates are about freedom of religious expression, which should be preserved. But some arise from the fact that other religions have to be given the same rights as the established church. If the Church of England can have state-funded schools, so should other religions. If their approach to religious teaching is more robust, there is not much that the government can do about it. A system that worked for the cosy C of E may encourage division and intolerance as it spreads.
It is time to debate the role of religion in our society. Should we carry go on, hoping the curiosity of an established church — to which the majority is attached, but only very loosely — can continue to co-exist with other religions, whose followers are more committed? Or is it time to move to the American or French models with their formal separation of church and state? There is no easy answer. But it is a pressing question.